In den Achtzigerjahren hat die Zahl der Jugendlichen, die mit dem Strafgesetz in Konflikt geraten sind, stark abgenommen.
Seit
1990 beobachten wir leider wieder eine Trendwende, insbesondere die
Gewaltdelikte haben zugenommen. Um möglichst viele Kinder und
Jugendliche -als Opfer oder als Täter- vor den Folgen von Gewalt zu
schützen, ist eine verstärkte Zusammenarbeit zwischen Eltern, Schule,
Erzieherinnen und Erzieher sowie Polizei nötig. Dazu will diese
Kampagne Mut machen
Die Kampagne wurde im Jahr 1998 realisiert.
Sie wird von den folgenden Organisationen unterstützt:
Kush po i krijon konfliktet ? Sipas
statistikave kriminalistike, qė nga fillimi i viteve tė nėntėdhjeta,
ėshtė rritur numri i krimeve tek rinia dhe tė miturit. Derisa numri i
delikteve ka mbetur konstant, nė anėn tjetėr ėshtė rritur shumė numri i
krimeve.
Viteve tė fundit numri i krimeve si: vjedhjet,
dhunimet, shantazhet, lėndimet trupore e tjera ėshtė rritur pėr 20 % tek
tė gjitha grupet e shoqėrisė sonė. Pėr arsye se kriminaliteti tek rinia
nė Zvicėr ėshtė shumė pak i hulumtuar, nuk mund ta pėrjashtojmė
mundėsinė se edhe nė radhėt e rinisė ėshtė rritur numri i kriminelėve.
Njė e katėrta e tė gjithė tė dėnuarve janė fėmijė dhe tė rinjė. Gatishmėria pėr tė marrė pjesė nė krime po rritet dita ditės.
Rinia
prej moshės 15 deri nė moshėn 18 vjeqare ėshtė e rrezikuar nga ky
problem. Ata po fillojnė ta ndiejnė veten tė rritur dhe po provojnė ti
tejkalojnė kufijtė e tyre. Ndikimi i prindėrve po bie ndėrsa mediat dhe
shoqėria po bėhen gjithnjė mė interesante. Me fjalėt fajin e kanė tė
huajt" nuk zgjedhen problemet.
E rėndėsishme ėshtė ta dimė se
rinia e tė huajve ėshtė e konfrontuar me disa probleme specifike qė
rinia jonė (zvicerane) nuk i njeh si p.sh. ndryshimi i kulturave, rruga e
gjatė e integrimit nė kulturėn e re. Nė vendlindjen e tyre ata veten po
e ndiejnė tė huaj ndėrsa kėtu tek ne ata janė tė huaj.
Nuk janė vetėm tė huajt kriminelė Dhuna nuk duhet tė lejohet Situata
e tashme sociale si dhe mundėsitė e vogla pėr tė mėsuar njė profesion
kanė ndikuar negativishtė tek tė gjitha grupet e shoqėrisė sonė e
sidomos tek rinia jonė. Kėto ndryshime nė shoqėrinė tonė kanė bėrė qė tė
shtohen kėrkesat nė prindėr dhe nė shkolla. Njė reēetė tė lehtė qė do
ta zgjedhte kėtė problem nuk ka por mė me rėndėsi ėshtė pėrkrahja dhe
ndihma jonė.
Tė dashur tė rritur
Qė konflikteve mund tju
ikim kėtė e dimė, prandaj na ndihmoni ti tregojmė rinisė sonė se si
mundemi pa dhunė tju ikim konflikteve. Na tregoni me anė tė njė
shembulli, qė nuk janė vetėm ata tė fuqishmit qė kanė tė drejtė.
Ne
kemi nevojė pėr tė rritur, tek tė cilėt do tė kishim besim, sepse kur
ne e ndiejmė veten tė vetmuar ose tė pasigurt atėherė ne shumė mė lehtė
biem nėn ndikimin e njerėzve tė lig e nėse ne biem nė kėtė rrugė atėherė
e kemi shumė vėshtirė qė tė dalim nga aty pa ndihmėn e dikujt, pra pa
ndihmėn tuaj.
Ndėr ne ka aq viktima sa edhe kriminelė e
ndonjėhrė vetė krimineli ėshtė viktimė. Nė kėto raste na duhet dikush qė
me tė vėrtetė ka mirėkuptim dhe qė na jap kurajo, dikush qė do tė
mundohej tė na kuptonte.
Por mė sė miri do tė ishte qė ju e edhe ne tė ishim gjithmonė tė mirėkuptimtė e jo vetėm atėherė kur na ndodh diēka.
Rinia dhe dhuna
Prova e tejkalimit tė kufijve
Secili
fillim i marrjes me kriminalitet e ka diku arsyen e vet. As vet
nacionaliteti dhe gjendja sociale e kriminelit nuk na japin pėrgjegje
pėr kėtė sjellje tė tij.
Rrethi social luan rol mjaft tė
rėndėsishėm tek rinia jonė. Ata kohėn e lirė e kalojnė jashtė shtėpisė
ku edhe konfrontohen me njerėz tė ndyshėm. Me rėndėsi ėshtė qė ne si
prindėr, atyre qysh nė shtėpi tė ju ndihmojmė qė ata tė krijojnė
vetėbesim, idetė e tyre si dhe tė mėsohen tė thonė jo kur duhet. Rrethi i
mirė social ėshtė orientim i mirė pėr rininė tonė, sepse ai ate e shpie
nė rrugė tė drejtė dhe e mėson qė problemet zgjedhen edhe pa dhunė.
Vet
kriminelėt shumicėn e rasteve kanė pėrjetuar dhunėn, si p.sh. nė
familje ose nė farefis. Kėshtu mėsojmė se : problemet zgjedhen me anė tė
forcės fizike dhe asaj shpirtėrore.
Gjatė proēesit tė ndarjes
prind-fėmijė, fėmijėt fillojnė tė interesohen mė shumė pėr shoqėrinė e
tyre. Nė shoqėri / grupe ata mėsojnė (e ndoshta edhe jo) ti kryejn
deliktet e para.
Tė rriturit kanė pėr detyrė qė sa mė parė ti njohin kėto devijime tė tė rinjėve tanė nė mėnyrė qė tė reagojnė sa mė herėt.
Bashkėpunimi
i tė gjitha rrjeteve shoqėrore lidhur me kėtė problem ėshtė tepėr i
rėndėsishėm. Shenjat e para qė i vėrejmė tek fėmijėt tanė, duhet qė ti
diskutojmė sa mė parė me mėsues ose edhe me njerėz adekuat.
Tolerimi i tė padrejtės nuk i ndihmon rinisė sonė. Njė reagim i matur dhe i qartė do ta pengonte keqsimin e situatės.
ēka dėshirojmė nga prindėrit ? tė na i tregojnė ndjenjat nuk duam qė ta kemi ndjenjėn se jemi barrė e juaja tė ndėrrmarim diē sė bashku tė jemi gjėja primare pėr ju tė keni mė shumė kohė pėr ne tė bisedojmė sa mė shumė nė rast shkurorzimi ju tė keni prap kohė pėr ne vėmendje tė mos na lini vetėm nė shtėpi
Familja dhe dhuna
Si ta pėrballojmė kėtė ?
Se
si ta zgjedhim problemin e parė, kėtė gjė e mėsojmė qysh nė shtėpi. 30
000 - 40 000 fėmijė nė Zvicėr vuajnė nga dhuna nė familje. Kėta fėmijė
zakonishtė janė tė pafuqishėm kundėr kėsaj dhune, prandaj ata shumherė
gjejnė prehje nė alkohol, drogė, medikamente ose edhe bėjnė vetėvrasje.
Antarėt
e familjes dhe tė afėrmit i mbyllin sytė dhe nuk donė tė marrin
pėrgjegjėsinė pėr asgjė qė shohin ! GABIM ! SHIKONI DHE NDĖRMIRRNI DIēKA
!
Tė dashur prindėr Pėr ne ėshtė shumė me rėndėsi se si ju si
familje sjelleni me njėri tjetrin. Ju si prindėr jeni mė tė fortė, kėtė
gjė nuk keni nevojė tė na e tregoni. Ne kemi dėshirė tė bisedojmė me ju e
jo tė ju pengojmė. Merrni sa mė shumė kohė dhe keni sa mė shumė kuptim.
Ne dėshirojmė nga ju besim dhe mirėkuptim si nė shtėpi, shkollė ashtu
edhe jashtė. Ne nuk jemi tė gjithė tė pėrsosur, por secili prej nesh e
ka anėn e tij tė fortė, prandaj mundohuni ta gjeni atė anė. E nėse nuk
ia dilni vetė, atėherė mos ngurroni tė kėrkoni ndihmė.
Shkolla dhe dhuna
Shkolla
gjendet nė njė fushė tejet tė tendosur: ajo si shkollė ka pėr detyrė tė
arrijė rezultate tė shkėlqyeshme, pastaj ka pėr detyrė ti zgjedhė tė
gjitha detyrat lidhur me edukimin e fėmijėve dhe nxėnėsve si dhe tė
ndikojė nė zhvillimin personal tė ēdo fėmiu/nxėnėsi.
Dhuna nė
shkollė zakonishtė shprehet nė tri forma: dhuna kundėr gjėrave mėsimore,
dhuna kundėr ose nė mes tė nxėnėsve si dhe dhuna kundėr mėsuesve.
Dhuna kundėr gjėrave do tė thotė shkatėrrimi i mjeteve tė ndryshme mėsimore si dhe vandalizmi.
Dhuna
(kundėr) nė mes nxėnėsve paraqitet nė forma tė ndryshme si p.sh.
shantazhet, kanosjet, dhunimet, lėndimet trupore e tjera.
Dhuna
kundėr mėsuesve paraqitet mė pak nė formė tė dhunės fizike por mė shumė
nė formė tė fyerjeve, kėrcėnimeve e tjera. Nė anėn tjetėr shumė nxėnės
vuajnė nga shtypja psiēike qė ju bėhet nga ana e mėsusve.
Mosdashja
e shkollės, sjelljet e kqija si dhe dallimi i madhė prej shoqėrisė janė
shenja alarmuese, tė cilat duhet ti marrim me seriozitet.
Koha e lirė dhe dhuna
Me fillimin e pubertetit tė rinjtė mė shumė interesohen pėr mediat dhe pėr kohėn e lirė.
Fėmijėt
dhe rinia viteve tė fundit kanė mė shumė kohė qė ta organizonė kohėn e
tyre tė lirė. Poashtu nė anėn tjetėr ėshtė rritur numri i ofertave pėr
ta kaluar kohėn e lirė tė organizuar si p.sh. mbrėmjet rinore, klubet e
ndryshme sportive e tjera. Aty ku rinisė po i mungon mundėsia ose
aftėsia pėr ti bėrė pėrvojat e veta, aty ata po e ndiejnė veten tė
zbrazėt dhe monoton. Prandaj ata vazhdimishtė po kėrkojnė aksion, nė
mėnyrė qė ta ndiejnė veten tė veēantė. Kėto lloj aksionesh zakonishtė po
i gjejnė nėpėr grupe/banda ku tė gjithė i kanė idetė dhe dėshirat e
njejta, shefi i grupt udhėheq e tė tjerėt duhet tė dėgjojnė. Nė kėtė
menyrė krijohen grupe tė ndryshme tė cilat pėr shkak tė intereseve tė
kundėrta fillojnė tė krijojnė konflikte nė mes veti, pra e pėrgatisin
bazėn qė tė merren me dhunė tė ēfardo forme.
Pjesmarrja nė kėto
grupe ju ofron tė rinjėve identitet. Sė bashku jemi tė fortė mendojnė
ata. Si reagon grupi ndaj drogės ashtu reagoj edhe unė.
Mediat
natyrishtė qė nuk e rekomandojnė dhunėn, por ato nė mėnyrė indirekte po e
shtynė rininė tonė qė dhunėn ta marrin si njė gjė tė rėndomtė.
Tė dashur prindėr
Ne
dėshirojmė qė ju ti dėgjoni problemet tona dhe tė interesoheni mė shumė
pėr to. Ne kemi tė drejtė qė ju tė na e respektoni mendimin tonė, edhe
pse ai nuk ėshtė i njejtė me mendimin tuaj. Na tregoni pse ne nuk
guxojmė ti bėjmė gjėrat qė ju i bėni. Na lavdėroni ndonjėherė, jo vetėm
pėr suksesin nė shkolllė por edhe pėr gjėra tjera tė cilat janė shumė mė
tė rėndėsishme se notat e shkollės.
Seksualiteti dhe dhuna
Shikoni
Vetėm
nė Zvicėr regjistrohen nga policia rreth 3500 delikte seksuale dhe
rreth 400 dhunime nė vit. Nje pjesė shumė e vogėl e fajtorėve janė tė
rinjė. Ata shumicėn e rasteve janė viktima. Ne tė gjithė e dimė se njė
pjesė e madhe e kėtyre delikteve mbesin tė pazbuluara.
Dhuna
seksuale ėshtė keqpėrdorimi i forcės. Fajtorėt vijnė zakonishtė nga
rrethi familjar. Fajtorėt e shfrytėzojn rastin. Viktimat i pėrbijnė ose
edhe mundohen ti largojnė kėto gjėra nga koka. Simptomet qė tregojnė se
ka dhunė nė familje janė: Ndalimi i treguarit tė sė vėrtetės si dhe
ndjenja e fajsisė edhe pse nuk ke faj.
Preventiva efektive kundėr dhunės seksuale : Respekti i dyanshėm Edukimi i njejtė i dy gjinive Ndėrhyrja/reagimi me kohė
Conforme
a estatķstica criminal a criminalidade juvenil tem aumentado desde os
anos noventa. Enquanto o nśmero de delitos de propriedades punķveis
mantem-se estįvel, os crimes de violźncia tźm aumentado
significativamente.
Delitos de violźncia através de chantagem,
violźncia, privaēćo de liberdade, roubos, assalto e agressões
propositados a pessoas, tźm subido ultimamente cerca de 20% em todas as
idades juvenis.
Como a criminalidade juvenil na Suķēa ainda nćo foi investigada, os nśmeros no contorno da juventude nćo podem ser aferidos.
Quase um quarto de todos os criminosos apanhados foram crianēas e jovens. O estado de alerta ą violźncia estį a aumentar.
As
idades de 15 a 18 anos sćo as idades mais perigosas. Os jovens
descobrem as suas liberdades de tornarem-se adultos e tentam os limites.
A influźncia dos pais e das escolas nćo lhes interessa, os meios de
comunicaēćo e os amigos da mesma idade sćo mais importantes. Culpar os
estrangeiros nćo ajuda de nenhuma maneira.
O mais importante a ter em conta é a confrontaēćo da juventude estrangeira com problemas especiais.
Eles
sentem uma diferenēa de cultura e ąs vezes passam por uma fase muito
difķcil no processo da integraēćo. Na terra natal jį nćo se sentem mais
em casa e no nosso ambiente sentem-se estranhos e rejeitados.
Os delitos de violźncia nćo aumentam somente no meio dos estrangeiros Nćo se deve tolerar a violźncia. A situaēćo social e o curso profissional especķfico tem piorado para certos grupos.
A
mudanēa da sociedade aumentou-se a exigźncia dos pais e da escola. Nćo
hį nenhuma receita simples. O mais importante é o apoio e a ajuda na
orientaēćo.
Estimados adultos
Pode-se sempre evitar
zangas. Confie-nos e mostre-nos uma maneira de como é que se lida com
conflitos sem violźncia. Sobretudo, dź-nos o exemplo de como é que se
pratica. Querķamos ver o vosso exemplo, de que nem sempre os fortes tźm
razćo. Nós queremos adultos em quem possamos confiar. Quando nos
sentimos isolados e inseguros, nós deixamos ser influenciados por
pessoas falsas e idealistas. E uma vez que se estį ą beira da ruķna , é
quase impossķvel sair dessa ruķna sem ajuda de pessoas estranhas. Nćo
vale a pena proibir.Entre nós, hį tanto vķtimas como criminosos e ąs
vezes somos ambos. O que nós precisamos é de alguém que nos apoie e que
nos acredite Alguém que faēa esforēos para nos compreender e que também
tenha tempo para nós.
Mas na realidade deveria ser sempre assim e nćo quando os vidros jį se estilhaēaram.
A JUVENTUDE E A VIOLŹNCIA
Limite de experiźncia
A
criminalidade e a violźncia tem uma origem histórica. Em cada jovem;
nem a nacionalidade nem o nķvel de vida social pode esclarecer a
predisposiēćo para os delitos.
O ambiente social durante o tempo
livre é ao mesmo tempo decisivo. Os jovens confrontam-se com muitas
influźncias estranhas. Por isso é muito importante que ele tenha
confianēa em si próprio, uma forēa de vontade e quando for preciso,
saber dizer nćo . Uma ajuda de orientaēćo é muito importante e efectiva
no ambiente do jovem. Serve de ajuda a resolver os conflitos, o mais
possķvel sem violźncia. Jovens violentos ou criminosos passaram mesmos
por violźncia na famķlia , contra eles mesmos ou contra outros membros
de famķlia. Por isso aprendem a resolver todos os problemas com a
violźncia fisica e psķquica.
Ao desligarem-se da famķlia os
companheiros da mesma idade tźm sempre mais importāncia durante o tempo
livre. Quase todos os delitos ocorrem em grupos, juntos ou em bando, e
raramente sozinhos.
Os adultos devem aprender a prestar atenēćo
logo de inķcio aos tais desenvolvimentos e agir de uma maneira certa,
tanto com o acusador como com a acusadora e também com as vķtimas.
Por essa razćo reconhecer a violźncia no princķpio é importante e śtil.
A colaboraēćo em estabelecer boas relacēões ą volta do jovem é muito importante.
No
caso de reacēões estranhas nas crianēas, sinais perturbadores ou se de
repente aparecerem problemas na capacidade escolar, entćo os pais e os
professores tźm que prestar atenēćo. Numa dessas situaēões os pais e os
professores devem falar sobre os problemas e quando for preciso
consultar uma pessoa qualificada.
Tolerar a injustiēa nćo ajuda nada ą pessoa.
Uma reacēćo clara e apropriada numa falta pode evitar um conflito. Uma lista de pedidos dos jovens aos pais Desejamos : poder mostrar os nossos sentimentos Nćo sermos um peso para vocźs Que se comprometam a fazer alguma coisa connosco Estarmos em primeiro lugar Tempo Conversaēćo No caso duma separaēćo nćo receber só meia afeiēćo Que nos dźem atenēćo Nćo estar sempre num apartamento vazio
A FAMĶLIA E A VIOLŹNCIA
SEREM FORTES
Nós
aprendemos como resolver os conflitos no seio da famķlia. Na Suķēa, a
violźncia é também uma realidade. 30000 - 40000 crianēas na Suķēa sofrem
violźncia em casa. Refere-se directamente ą crianēa ou a outro membro
de famķlia.
Os preocupados reagem sem forēas nestes problemas e
muitas vezes a consequźncia resulta na fuga através do alcool, das
drogas , medicamentos e ąs vezes suķcidio.
Os parentes, amigos e conhecidos receiam ver a realidade nos olhos e terem que tomar uma responsabilidade.
Estejam de olhos abertos e nćo desviem o olhar. Reflectir e cuidar
Estimados pais É
importante para nós o modo como se dį um com o outro em casa. Vocźs sćo
mais fortes , e nćo tźm que demonstrar-nos. Nós queremos ter a
possibilidade de falar com vocźs sem ter remorsos de vos perturbar.
Tenham
tempo e compreensćo connosco. Queremos o vosso conhecimento e
reconhecimento , seja em casa como na escola ou no clube recreativo. Nćo
somos em tudo bons, mas temos a nossa habilidade ; ajude-nos a
encontrį-la . E se nćo forem capazes ,nćo sejam orgulhosos e peēam ajuda
a alguém.
A ESCOLA E A VIOLŹNCIA
Na escola hį um
ambiente de tensćo. Ela exige uma capacidade em solucionar os deveres da
educaēćo e colaborar no desenvolvimento da personalidade.
A
violźncia na escola manifesta-se em 3 aspectos: Violźncia contra
objectos , violźncia entre os alunos e violźncia nas relaēões entre
professor e aluno.
Violźncia contra objectos. quer dizer, o
estragar de material escolar , equipamentos e instalaēões do edifķcio,
assim como também todos os actos de vandalismo, tais como incendiar.
Acēões
violentas entre alunos incluem totalmente todos os actos de violźncia.
Para além disso sćo também exemplos, o acto de fazer chantagem em termos
de dinheiro, roupas e outros objectos assim como ameaēas ou
intimidaēões. Assaltos e ataques com ferimentos estćo cada vez mais a
aumentar. A violźncia sexual em forma de molestamento, humilhaēćo ou até
violaēćo jį chegou a tal estįdio de causar grande receio.
Na
relaēćo prespectiva de professor e aluno usa-se menos violźncia, mas
muito mais palavrões, assédio, ameaēas e chantagem. Muitos alunos sofrem
pressões psķquicas do professorado.
Rejeiēćo na escola,comportamento que dćo nas vistas e o aumento da ultrapassagem de limites sćo sinais a ser bem observados.
TEMPO LIVRE E VIOLŹNCIA
No
inķcio da puberdade a juventude ganha influźncia no tempo livre e nos
meios de comunicaēćo. No tempo livre deve prestar muita atenēćo.
Nos
śltimos anos as crianēas e os jovens tźm sempre mais tempo livre . Ao
mesmo tempo a oferta na organisaēćo de diversões no tempo livre assim
como experiźncias em certos ambientes, salões de jogos , festas, etc.
tźm subido imenso. Quando os jovens nćo tźm a capacidade para fazer as
suas próprias experiźncias, entćo ocupa-se um espaēo de aborrecimento e
um vazio interior.
Entram numa acēćo de violźncia para chamar a atenēćo em geral.
Os
chefes do grupo mandam e todos tźm que obedecer. A delimitaēćo com
grupos concorrentes num rķgido esquema contra tudo e contra todos
realiza-se ,o que é uma base para a violźncia.
A qualidade de sócios em grupos propõe aos grupos uma possibilidade de identificaēćo: JUNTOS SOMOS FORTES!
Pretencer a um grupo determinado influencia o procedimento na confrontaēāo de todas as espécies de drogas.
Os
meios de comunicaēćo nćo devem provocar violźncia, isso muda o sentido
da violźncia e os jovens nćo tźm receio de imitar o que vźem. Estimados
pais
Nós desejamos que se interessem mais por nós e pelos nossos interesses e que também nos ouēam.
Nós temos o direito de sermos levados a sério e de sermos respeitados, isso é também quando nćo concordam connosco.
Explique-nos
porque é que nćo podemos fazer o que vocźs fazem. Elogiem-nos ąs vezes e
nćo só quando fazemos progresso nos estudos.
Hį muitas coisas na vida mais importantes que exames e boas notas.
A SEXUALIDADE E A VIOLŹNCIA
OLHAR PARA
Na Suķēa , registam-se anualmente na polķcia 3500 delitos sexuais e 400 casos de violaēćo.
A
participaēćo do jovem acusador é pequena. As crianēas e os jovens sćo
as vķtimas principais. Nós sabemos que só conhecemos a ponta do iceberg.
Em muitos casos estes delitos nćo sćo descobertos.
A violźncia sexual é abuso de poder Quase sempre todos os criminosos sćo sempre parentes ou conhecidos Eles aproveitam uma relacēćo de dependźncia e confianēa com os jovens. Em muitos casos os sinais ficam reprimidos.
Sintomas de violźncia sexual na famķlia : Ficarem calados e atribuir culpas
Prevensões efectivas contra a violźncia sexual sćo :
Respeitar um ao outro uma educaēćo sexual de valor igual intervenir a tempo
Suē
istatistiklerine göre genēlik suēlari, doksanli yillardan beri
yükselmektedir. Mala ve mülke karsi saldirilar sabit sayida kalirken,
siddet suēlari hizla yükselmektedir.
Siddet olaylari,
bunlarin arasinda santaj, tehdit, özgürlük kisitlamasi, eskiyalik,
tasarlayarak yaralamalar, son yillarda bütün yas gruplarinda yüzde 20
artmaktadir. Isviērede genēlik olaylari daha yeterince arastirilmadigi
iēin, bu rakamlar sadece genēlerin üstüne birakilmamalidir.
Tutuklanan suēlularin yaklasik dörtte biri ēocuklar ve genēlerdir. Bunlarin durumlari siddete daha elverislidir.
15 ile 18 yas arasinda olan
geēler özellikle tehlikededirler. Bu genēler özgürlük sinirlarini
zorlamaktadir. Veliler ve okul artik onlari yeterince
etkileyememektedir. Medya ve ayni yas gruplari onlar iēin daha
önemlidir. Yabancilari bu konuda suēlamak, sorunlari ēözmeye yardimci
olmaz.
Önemle görülmesi gerekirki, yabanci genēler özel
sorunlarla karsilasmaktadirlar. Aradaki kültür farki onlarin uyum
saglamalarini zorlastirmaktadir. Bu genēler kendi ülkelerinde
degillerdir, buradada kendilerini yabanci ve kabul edilmediklerini
hissetmektedirler.
Siddet olaylari sadece yabanci genēler arasinda artmakta degildir. Siddete müsaade edilmemelidir. Sosyal durumlar ve meslek beklentileri belirli gruplar iēin zorlasmaktadir.
Toplumsal
degisiklikler Velilere ve okula daha fazla sorumluluk yüklemektedir.
Kolay ēözüm yok. Önemli olan onlari desteklemek, yardimci olmak, ve yol
göstermektir.
Sevgili Büyükler
Kavgaya ve münakasaya
izin vermeyiniz. Bize güvenin ve yol gösterin, kavgalari siddetsiz
ēözelim. Her seyden önce bunu yasaminizda uygulayin! Örnek olun, sadece
güēlüler hakli olmasin.
Biz güvenebilecegimiz büyükler
istiyoruz. Kendimizi yalniz ve güvensiz hissettigimiz zaman, yanlis
insanlar ve idealler tarafindan daha kolay etkilenebiliriz. Insan bir
kere batakliga girdimi, ēikmasi ēok zor olabilir. Yasaklar hiē bir sey
getirmiyor. Aramizda kurban oldugu kadar suēluda var. Ēogu zaman
ikisinide olabiliyoruz. O zaman bize güē verebilecek ve bize inanan
birisine ihtiyaēimiz var. Bizi anlayisla karsilayacak ve zaman
ayirabilecek birisi gerek.
Zaten hep böyle olmali, bir seyler kirilip dökülmeden önce.
GENĒLiK VE SiDDET
SINIR TECRÜBELERi
Islenen
vukuat ve siddette, her genēin kendisine ait bir hikayesi vardir. Onun
suē islemesi sadece milliyetiyle veya bulundugu sosyal ortamla
aēiklanamaz.
Bos zamanlari degerlendirmek iēin sosyal ēevre
önemlidir. Genēler yabanci akimlarin tesirleri altinda kalabiliyor.
Kendilerine güven kazanmalari ēok önemli.
Kendi iradelerine hakim olup, gerekirsede kesin hayir diyebilmeliler.
Iyi bir ēevre, genēlere yol gösterebilir. Onlarin sorunlarini mümkün oldugu kadar siddetsiz ēözmelerini saglayabilir.
Siddet
uygulayan veya vukuatli genēler, ēogu kere kendileri siddete
ugramislardir: Aileleri tarafindan, yada ailelesinden birine.
Sorunlar fiziksel veya ruhsal siddetle ēözümlendigini böylelikle ögrenmis oluyorlar.
Ergenlik devresinde ayni yastaki arkadaslarla zaman geēirmek büyük anlam kazanmaktadir.
Ēogu zaman ilk vukuatlar bir grup iēinde islenmektedir. Tek olarak suē islemeleri ēok azdir.
Büyükler böyle durumlarda olaylari erken farkedip, suēluya ve kurbana uygun sekilde reaksiyon göstermelidir.
Yardimci
olabilmek iēin siddet olayini erken fark edebilmek ēok önemli.
Genēlerin bütün irtibat ēevresiyle iyi ēalisabilmek ēok önemli.
Ēocuklarin anlamsiz tepkileri, veya okulda beklenmedik ders problemleri
her hangi bir soruna isaret olabilir. Velilerin ve ögretmenlerin konuya
duyarli olmalari gerekir. Böyle durumlarda veliler ve ögretmenler
problemleri konusarak ēözmeye, gerekirsede bir uzmana müracaat
etmelidirler.
Haksizliklara göz yummak, genē insanlara yardimci olmaz.
Uygun, ama kesin tepkiler, küēük sorunlarin büyümesini önleyebilir.
Genēlerin Anne-Babalardan istek listesi
Biz istiyoruzki : Duygularimizi gösterelim Size agirlik yapmayalim Sizinle birseyler yapalim ilk sirada olalim Zaman ayirin Konusalim Ayrilik durumunda sadece sevginin yarisi olmasin IIgi gösterin Evde hep yalniz kalmayalim
AiLE VE SiDDET
GÜĒLÜ OLABiLMEK
Sorunlarin
ēözümlerini aile iēinde ögreniyoruz. isviērede aile iēinde siddet bir
gerēek. Aile iēinde siddete maruz kalan ēocuklarin sayisi 30 000 40
000 arasi. Siddet ēocuklari veya baska aile fertlerini hedef almakta.
Siddete
ugrayanlar böyle durumlarda ēaresiz kaliyorlar. Ēogu zaman kendilerini
alkole, uyusturucuya veya ilaēlara veriyorlar, hatta intiharla
sonuēlandigi olabiliyor.
Akrabalar, arkadaslar ve tanidiklar ēekindikleri iēin gerēekleri görmemezlikten gelerek sorumluluklarini üstlenmiyorlar.
Görünüz, görmemezlikten gelmeyiniz ve bilinēli hareket ediniz.
Sevgili Anne-Babalar
Evde birbirimize davranisimiz bizim iēin ēok önemli.
Sizler güēlüsünüz, bunu bize ispat etmenize gerek yok.
Biz sizi rahatsiz ediyormusuz hissine kapilmadan, sizlerle konusmak istiyoruz.
Bize zaman ayirin ve bizi anlayisla karsilayin.
Biz sizin onayinizi ve takdirinizi, evde, okulda, ve sporklübünde istiyoruz.
Biz heryerde iyi olamiyoruz, ama bizimde güēlü yanlarimiz var. Yardimci olun onlari kesfedelim.
Eger hiē anlasamiyorsak, fazla gururlu olmayin, baskalarindan yardim isteyin.
OKUL VE SiDDET
Okul bir gerginlik sahasinda: Basari istiyor, egitimi üstleniyor ve kisilik gelismesine yardimci oluyor.
Okulda siddet üē sekilde belirgin: Esyalara karsi, ögrenciler arasinda ve ögretmen-ögrenci iliskilerinde.
Esyalara
Siddet: Tasarlayarak ders malzemelerine, okul tesislerine ve dösemesine
zarar verilmekte, hatta kundaklamada olmaktadir.
Ögrenciler
arasindaki siddet ve her türlü cebir kullanma:Santajla para, elbise, vs.
esyalar almak, tehdit veya baski yapmak, insan yaralama olaylari
artmakta.
Cinsel taciz, hatta tecavüz gibi olaylar okullarda endiseli boyutlara ulasmakta.
Ögretmen-Ögrenci
iliskilerinde siddet, genelde fiziki siddet degil. Iftira, rahatsiz
etme, tehdit ve santajdan olusmakta. Karsi taraftada ēogu ögrenciler,
ögretmenlerin ruhsal baskilari altinda ezilmektedir.
Okula karsi isteksizlik, davranis degisiklikleri ve artan dislama, alarim belirtileri olabilir.
BOS ZAMAN VE SiDDET
Ergenlik döneminde Medya genēleri etkileyebiliyor. Bos zamanlari nasil degerlendirdiklerine bilhassa dikkat etmek gerekiyor.
Ēocuklar
ve genēler son yillarda kendilerine degerlendirebilecekleri bos zaman
bulmaktadirlar. Ayni zamanda eglence olanaklari, oyun salonlari,
partiler vs. giderek artmakta. Imkanlari olmayan genēler ise, can
sikintisi ēekerek kendilerini boslukta hissetmektedirler.
Macera"
ve siddet araniyor: Genelde bu bir arkadas grupuyla gerēeklesiyor.
Aralarindan birisi emirleri dagitiyor onlarda bu emirleri yerine
getiriyorlar. Baska gruplara karsi kendilerini kati bir arkadas- veya
düsman olarak göstermektedirler, böylece siddete uygun bir zemin
harzirlanmis oluyor.
Bir arkadas grupuna veya bir ēeteye üye olmak, ona kimlik imkanlari veriyor.
GÜĒ BERABERLiGi!
Genēlerin belirli bir grupa üye olmasi, uyustruculara olan tutumlarini etkilemektedir.
Medya mutlaka siddete yol aēmiyor, ama genēleri etkiliyor. Sevgili Anne-Babalar
Biz istiyoruzki, sizler problemlerimize ilgi gösterin, ve bizi dinleyin. Bizi ciddiye alin ve ayni görüste olmadigimiz zaman saygiyla karsilayin. Sizin yaptiklarinizi bize niēin yasakladiginizi, aēiklayin. Bizi takdir edin, ama sadece derslerimiz iēin degil. Hayatta iyi notlardan baska ēok daha önemli seyler var.
CiNSELLiK VE SiDDET
GÖRMEK
Isviērede
her yil 3500 cinsel suē islenmekte ve 400 tecavüz polis tarafindan
kaydedil-mekte. Genē suēlular bunlarin arasinda azinlikta. Ēocuklar ve
genēler kurbanlar ara-sinda yer almakta. Bunlar sadece bilinen rakamlar.
Bazi olaylarda kapali kalmaktadir.
Cinsel siddet, güēünü kötüye kullanmaktir. Suēlular ēogu zaman akraba veya tanidiklardan olmaktadir. Onlara verilen güvenceyi suiistimal ediyorlar. Belirtiler ēogu kere bir kenara atiliyor, veya bilerek inkar ediliyor. Ailede olan cinsel siddet delilleri : Konusma yasagi, suēlamalar
Ailedeki cinsel siddete tesirli önlemler : Karsilikli saygi Cinsiyetleri esit tutarak egitim Zamaninda müdahale etmek
SAKLAMAK, GiZLi TUTMAK, SUĒLUYU YAPTIKLARINDA GÜĒLENDiRMEKTiR
